Khi “cơ hội” chỉ là nỗi sợ ngụy trang
Bạn có bao giờ nhận thêm một việc mới chỉ vì nghĩ:
“Lỡ đây là cơ hội mình không bao giờ có lại?”
Đó là điều rất nhiều nữ doanh nhân chia sẻ với tôi.
Không phải họ thiếu năng lực. Ngược lại, họ làm được rất nhiều việc cùng lúc.
Nhưng càng làm nhiều, họ càng thấy mình ôm đồm quá nhiều việc, luôn bận rộn mà vẫn không thấy đủ.
Qua nhiều năm làm việc trong lĩnh vực tâm lý học, tôi nhận ra phía sau rất nhiều quyết định ấy không phải là khát vọng phát triển.
Mà là nỗi sợ bỏ lỡ.
Nỗi sợ bỏ lỡ (FOMO) khiến chúng ta ôm thêm việc như thế nào?
Có một câu tôi từng nói với chính mình rất nhiều lần:
“Cơ hội này hiếm lắm. Không nắm là tiếc.”
Nghe rất hợp lý.
Làm kinh doanh thì phải nhanh nhạy với cơ hội.
Thế là tôi nhận thêm.
Rồi thêm nữa.
Mỗi việc đều có một lý do rất chính đáng.
Cho đến một ngày tôi tự hỏi:
Mình đang nắm lấy cơ hội thật sự, hay chỉ đang chạy theo nỗi sợ bỏ lỡ?
Và câu trả lời, nhiều lần hơn tôi muốn thừa nhận, là:
Vì sợ.
Cái bẫy của người làm được nhiều việc
Sau khi về nước, tôi từng làm rất nhiều vai trò cùng lúc.
- BNI
- Công việc tư vấn
- Gia đình
- Những dự án mới
- Các mối quan hệ
Nhìn từ bên ngoài, mọi thứ đều rất ổn.
Nhưng bên trong, tôi luôn có cảm giác:
Mình làm rất nhiều nhưng không có điều gì thực sự là của mình.
Điều đáng sợ là cảm giác ấy không đủ đau để mình dừng lại.
Không có biến cố.
Không có khủng hoảng.
Chỉ là ngày càng mệt hơn.
Ngày càng trống hơn.
Và khi chưa đủ đau, ta lại nghĩ:
“Chắc mình chỉ cần cố thêm chút nữa.”
Thế là ta tiếp tục nhận thêm.
Vì sao nỗi sợ bỏ lỡ thường ngụy trang thành “cơ hội”?
Đây là điều tôi thấy rất rõ dưới góc nhìn tâm lý học.
Nếu một việc hiện lên trong đầu với cái tên:
“Mình làm vì sợ.”
Thì rất có thể ta sẽ từ chối.
Nhưng nỗi sợ rất thông minh.
Nó hiếm khi xuất hiện đúng tên.
Nó khoác lên mình những cái áo rất đẹp như:
- Cơ hội
- Trách nhiệm
- Phát triển bản thân
- Cầu tiến
- Không muốn tụt lại
Khi đó, ta không thấy mình đang chạy theo nỗi sợ.
Ta nghĩ mình đang phát triển.
Và cứ thế, chiếc ba lô ngày một nặng hơn.
Vì sao FOMO phổ biến ở nữ doanh nhân?
Trong quá trình đồng hành với nhiều nữ lãnh đạo và chủ doanh nghiệp, tôi nhận thấy một điểm rất giống nhau.
Họ luôn nghĩ:
- Nếu mình không nhận việc này sẽ mất cơ hội.
- Nếu mình nghỉ ngơi người khác sẽ vượt lên.
- Nếu mình từ chối sẽ mất hình ảnh.
- Nếu mình không làm thì sẽ có người khác làm.
Đó chính là FOMO (Fear of Missing Out) – nỗi sợ bỏ lỡ.
Nó khiến chúng ta:
- ôm thêm dự án,
- nhận thêm trách nhiệm,
- tham gia thêm chương trình,
- kết nối thêm thật nhiều người,
trong khi chiếc ba lô của mình đã quá tải.
Điều đáng nói là phần lớn những gánh nặng ấy không phải cuộc đời bắt ta mang.
Mà chính ta tự bỏ vào.
Một câu hỏi giúp bạn phân biệt cơ hội thật và nỗi sợ bỏ lỡ
Đây là câu hỏi tôi vẫn dùng cho chính mình.
Mỗi khi có một cơ hội mới xuất hiện, tôi hỏi:
Nếu tôi KHÔNG làm việc này, tôi sợ điều gì sẽ xảy ra?
Hãy nghe câu trả lời thật kỹ.
Nếu điều bạn sợ liên quan đến:
- giá trị sống,
- mục tiêu dài hạn,
- điều thực sự quan trọng,
thì đó có thể là một cơ hội thật.
Nhưng nếu câu trả lời chỉ là:
- sợ tụt lại,
- sợ người khác đánh giá,
- sợ mình bỏ lỡ điều gì đó còn chưa rõ,
thì rất có thể bạn đang đứng trước một nỗi sợ bỏ lỡ chứ không phải một cơ hội.
Buông một “cơ hội” không có nghĩa là thất bại
Tôi biết điều khó nhất không phải nhận ra nỗi sợ.
Điều khó nhất là dám nói:
“Không.”
Ngay cả khi cơ hội ấy trông rất hấp dẫn.
Bởi vì buông xuống luôn đi kèm cảm giác tiếc.
Nếu bạn từng trải qua điều đó, bạn có thể đọc thêm bài viết:
👉 Vì sao buông một thứ lại khó đến thế?
Mỗi lần bạn nói không với một nỗi sợ đội lốt cơ hội, bạn đang nói có với:
- sự tập trung,
- khoảng trống để nghỉ,
- năng lượng cho điều thực sự quan trọng.
Đó mới là ý nghĩa của việc nhẹ đầu.
Không phải làm ít đi.
Mà là làm đúng hơn.
Nếu bạn vẫn đang băn khoăn mình thực sự muốn điều gì, có thể bài viết Tôi là ai ngoài những vai tôi đang diễn? sẽ giúp bạn nhìn sâu hơn.
Kết luận
Có lẽ trong tuần này, bạn sẽ lại gặp một “cơ hội”.
Trước khi gật đầu, hãy thử dừng lại vài phút và tự hỏi:
“Nếu mình không làm việc này, mình đang sợ điều gì?”
Chỉ một câu hỏi ấy thôi cũng đủ giúp bạn nhận ra:
Liệu đó là một cánh cửa mới…
Hay chỉ là nỗi sợ bỏ lỡ đang khoác lên mình chiếc áo mang tên “cơ hội”.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Làm sao phân biệt cơ hội thật với nỗi sợ bỏ lỡ?
Hãy tự hỏi: “Nếu tôi không làm việc này, tôi sợ điều gì sẽ xảy ra?” Nếu câu trả lời gắn với giá trị sống và mục tiêu dài hạn, đó có thể là cơ hội thật. Nếu chỉ là nỗi sợ bị tụt lại hoặc bị đánh giá, rất có thể đó là FOMO.
Vì sao tôi luôn ôm quá nhiều việc?
Nhiều người ôm đồm không phải vì tham vọng mà vì nỗi sợ bỏ lỡ, sợ mất cơ hội hoặc sợ người khác vượt lên. Khi nhận diện được nỗi sợ này, bạn sẽ dễ dàng đặt bớt những gánh nặng không cần thiết.
FOMO có phải chỉ xảy ra trên mạng xã hội?
Không. FOMO còn xuất hiện trong công việc, kinh doanh và các mối quan hệ. Bạn có thể nhận thêm dự án, tham gia quá nhiều hoạt động hoặc ôm nhiều trách nhiệm chỉ vì sợ bỏ lỡ cơ hội, dù bản thân đã quá tải.